Xerula pudens – Cıvıksert Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Physalacriaceae
Cins: Xerula
Tür: Xerula pudens
Xerula pudens, Dünyada “The velvet-stemmed rooting shank” veya “Brownroot mushroom” İngilizce isimleri ile de bilinir. Türkiye’de de resmi kaydı bulunan Xerula pudens yani Cıvıksert mantarına memleketimizin Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri ile Adana Bölümünde rastlanmıştır (TML – 2020 Aralık ayı kayıtlarına göre).
Physalacriaceae familyasından nadir görülen, karışık ormanlık alanların bir mantarıdır.
Şapka: 3 ila 12 cm çapında olan şapkası, başlangıçta çan şeklinde olup, olgunlaştıkça düzleşir, Şapka merkezinde küçük bir yumrusu vardır. Yüzeyi kuru, radyal olarak buruşuktur. Şapka rengi kahverengi tonlarda (sarımsı kahverengi, kırmızımsı kahverengi, sarımsı gri, zeytin-kahverengi), şapka yüzeyi küçük, sert, kadifemsi tüylerle kaplıdır.
Lameller: Geniş, aralıklı X.pudens lamelleri krem veya beyazdır. Lamel kenarlarında pamuk benzeri pullar vardır. Açık renk lamelleri sapa hafifçe bağlanabilirler (sinuate/decurrent).
Gövde-Sap: 8 ila 20 cm uzunluğunda ve çok ince bir sapa sahip X.pudens mantarının tabanı toprağın derinliklerine kadar uzanır. Bu onun ayırt edici bir özelliğidir. Sap rengi tarçın olup, kadifemsi veya tüylü bir yüzeye sahiptir.
Mantarın dokusu beyaz veya yakın tonlarda olup, şapkada sulu, sapta ise sert ve liflidir.
Koku: Ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Spor izi rengi beyazdır. Sporlar 8-13 x 6-12 μm boyutlarında olup, neredeyse yuvarlak veya geniş ovaldir. Sporlar pürüzsüz bir yüzeye sahiptir. Sporları taşıyan Basidia olarak bilinen yapılar genellikle 4 sporludur ve 50–70 × 10–12 µm boyutlarındadır.
Habitat: Saprotrof yani çürükcül bir mantardır. Özellikle kayın ve meşe ağacının yakınında gömülü dallarda ve köklerde tekil veya küçük gruplar halinde bulunur. Yaprak döken ağaçların olduğu karışık ormanları tercih eder.
Mevsim: Yaz sonu ve Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Her ne kadar yenilebilir bir mantar olarak bildirilmişse de belirgin bir tat veya kokudan yoksun olması ve hoş olmayan bir şekilde lifli dokusunun bulunması onu cazip kılmaz. Ama zehirli bir mantar da değildir.
Ek bilgiler: Diğer Xerula türleri ile sıkça karıştırılır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
