Connect with us

Boletaceae

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Published

on

Chalciporus piperatus – Chalciporus amarellus – Biberlimantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Chalciporus

Tür: Chalciporus piperatus

Chalciporus piperatus, Boletaceae familyasından Avrupa’ya özgü bir mantardır. Mantar, ilk kez 1883 yılında Fransız mikolog Lucien Quélet tarafından Boletus amarellus olarak tanımlanmış ve daha sonra 1908 yılında Frédéric Bataille tarafından Chalciporus cinsine aktarılmıştır.

Bu tür ilk keşfinden bugüne birçok isimle anılmıştır. Bu sinonim isimler arasında Boletus amarellus (1882), Boletus hypochryseus (1993), Boletus piperatus (1790), Boletus piperatus var. amarellus (1927), Boletus piperatus var. squamosus (1815), Ceriomyces piperatus (1909), Chalciporus amarellus (1908), Chalciporus hypochryseus (1994), Chalciporus piperatus var. amarellus (1974), Chalciporus piperatus var. hypochryseus (2006), Ixocomus amarellus (1931), Ixocomus piperatus (1988), Leccinum piperatum (1821), Suillus amarellus(1898), Suillus piperatus (1898), Suillus piperatus var. amarellus (1945), Versipellis amarella(1886), Viscipellis piperata (1886) ve Xerocomus amarellus (1888) bulunur.

Şapka: 2 ila 8 cm çapında, başlangıçta yarım küre şeklinde, sonra dışbükey ve en sonunda neredeyse düz hale gelen Biberlibolet şapkası sıklıkla hafif dalgalı kenarlıdır. Şapka genç örneklerde kuru, donuk ve hafif yapışkan, olgunlaştığında pürüzsüz ve parlak hale gelir, yağışlı havalarda ise hafif yağlı olabilir. Renk fildişi, krem rengi, sarımsı turuncu ila tarçın kahverengisidir. Nadiren de olsa benekli pembemsi veya kırmızımsı da olabilir. Genç örneklerin eti serttir, ancak olgun Biberlibolet şapkaları genellikle çok süngerimsi bir dokuya yani ete sahiptir.

Chalciporus piperatus

Gözenekler ve Tüpler: Tüpler karmin (karman böceğinden elde edilen parlak kırmızı renk) veya pembemsi kırmızıdır. Havaya maruz kaldığında renk değişmez. Gözenekler karmin veya pembemsi kırmızıdır, morardığında değişmez. Tarçın rengi tüpleri, morardığında rengi önemli ölçüde değişmeyen, büyük paslı-turuncu köşeli gözeneklerle son bulur.

Chalciporus piperatus

Gövde-Sap: Biberlibolet sapı silindirik veya ventrikozdur. Sap, ortalama 3 ila 7 cm boylarda ve 0.5 – 1.8 cm çapındadır.; Sap yüzeyi genellikle sığ uzunlamasına oluklara sahip olup, genellikle tabana doğru sivrilir. Mantarın sapı sarımsı renklerde olup, tüplerin altında karmin rengindedir. Et kreması veya sarımsıdır, taban kısmı sarı renklerdedir ve berelendiğinde, kesildiğinde yani havaya maruz kaldığında rengi değişmez.

Chalciporus piperatus

Koku: Koku ayırt edici değildir. Tadı biraz buruk veya acıdır.

Spor Baskısı: Spor baskısı Tarçın renginde olup, sporlar elipsoidal, subfusiform, pürüzsüz ve 8-11 x 4-5.5 μm boyutlarındadır. Basidia 4 sporludur.       

Habitat: Mikorizal bir mantardır, çoğunlukla çam ve huş ağaçlarıyla ilişkili olup, karışık ormanlarda bulunur.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Biberli Bolete’nin Chalciporus piperatus’un iyice pişirildiğinde yenilebilir olduğu bildirilmektedir, ancak çok biberlidir ve muhtemelen diğer mantar yemeklerini tatlandırmak için en iyi şekilde kullanılır (Bu mantar muhtemelen Şeytan Bolet – Rubroboletus satanas gibi zehirli türlerle karıştırılabilir.)

Ek bilgiler: Bu türün ismiyle ilgili bazı taksonomik ve isimlendirme sorunları bulunduğu bildirilmiştir. Klofac (2006), Chalciporus amarellus isminin yanlış kullanıldığını, diğer engellerin ise diğer olası isimlerin kullanılmasını engellediğini söylemiştir. Klofac Chalciporus pierrhuguesii’nin “en tipik görünümüyle” tanımlanmadığını, geçersiz olduğunu ve Chalciporus xanthocystis’in sınırlandırılmasının tutarsız karakterlere dayandığını belirtmiştir. Bu durum netlik kazanıncaya kadar, C. amarellus ismini kullanmamayı ve sinonim olarak kenarda tutmayı uygun gördük.

Benzer türler vardır. Bunlardan Rubinoboletus rubinus meşe ile mikorizadır; geniş ölçüde elipsoidal sporlara sahiptir. Alasüngercik Mantarı – Suillellus luridus boyut olarak çok daha büyüktür ve ağ şeklinde bir gövdeye sahiptir; gözenekleri olgunlaştığında turuncuya döner, ancak morardığında hızla maviye döner. Rubroboletus satanas- Şeytan Bolet olgunlaştığında beyaz bir şapkası ve turuncu veya kırmızı gözenekleri vardır; eti kesildiğinde soluk maviye döner ve ardından orijinal soluk rengine geri döner.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae5 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)