Connect with us

Choiromyces

Deliyumru Mantarı (Choiromyces meandriformis)

Published

on

Deliyumru Mantarı (Choiromyces meandriformis)


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Tuberaceae

Cins: Choiromyces

Tür: Choiromyces meandriformis

Choiromyces meandriformis, Tuberaceae familyasında bulunan Avrupa’da yaygın bir türüf türüdür. Kuzey Avrupa’da Choiromyces venosus olarak bilinir ve yenilmektedir. Bununla birlikte, Güney Avrupa’da toksik (gastrointestinal tahriş edici) olarak kabul edilmektedir. Hatta bu mantar, İspanya’da 2009 yılında Kraliyet kararnamesi ile ticareti yapılamayan türlere dahil edilmiştir.

Sinonimleri arasında, üstede bahsettiğimiz Choiromyces venosus başta olmak üzere, Choiromyces gangliiformis, Rhizopogon meandriformis ve Tuber albüm bulunmaktadır.

Toprağın altında olduğu gibi, üstünde de büyüdüğü için bazı kaynaklarda Ayan türüfü (gözle görülen manasında) olarak da geçer. Mantarlı Yaşam ailesi olarak bizler, Türkiye Mantarları Listesi -Aralık 2020 kitabındaki ismi ile (Deliyumru Mantarı) bu mantarı sizlere anlatacağız.

Genel Özellikleri:

Ascomata: Toprağa tam veya yarı gömülü (hipoje veya subhipoje) olup, küremsi-subglobose görünümlüdür. Genellikle düzensiz ve bölmeli ve 2-8 (max 12) cm boyutlarındadır. Yüzeyi pürüzsüz, başlangıçta beyazımsı, sarımsı kahverengi, olgunlukta kırmızımsı lekeler bulunur. Mantar kuruduğunda yüzeyde çatlaklar oluşur.Dış kabuk kalınlığı ortalama 500-600 μm kadardır.

Choiromyces meandriformis

Gleba: Sert, katı, ilk başta beyazımsı, krem ​​veya soluk sarımsı, verimli alanları çevreleyen steril, beyazımsı ila grimsi, menderes benzeri damarlar (“meandriformis” adının kökeni olan) ile olgunlaştığında mermerleşen bir iç yapısı vardır.

Choiromyces meandriformis

Kuzey Avrupa’da bir lezzet olarak yeniliyor, ama Güney Avrupa’da toksik (Gastrointestinal tahriş edici) olarak kabul edilip yenilmiyor olması bu sahte türüf mantarını hayli ilginç kılıyor.


Choiromyces meandriformis

Koku: Ayırt edici, kuvvetli bir kokusu vardır. Lakin, olgunlaştığında kokusunun rahatsız edici olduğu kayıtlara geçmiştir. Tadının Ceviz ve Fındık tadında olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Askuslar 80 x 120 μm boyutlarda olup, 8 sporludurlar. Bu sporlar 15-22 μm büyüklüğünde, küremsi görünümlü, soluk sarı renklerdedir. Yeşilimsi- Kahverengimsi silindirik dikenleri vardır.

Choiromyces meandriformis

Habitat: Choiromyces meandriformis genellikle yaprak döken ağaçlarla ve genellikle hafif asitli topraklarla ilişkilidir. Genellikle yer seviyesinde veya yarı gömülü veya şiddetli yağışlarla ortaya çıkarılmış halde bulunur.   İlişkili olduğu ağaçlar (Kayın,Gürgen, ve Ladin gibi) ve bitkiler, Acer pseudoplatanus, Aesculus sp, Betula sp, Cedrus atlantica var.  glauca, Cistus ladanifer, Coniferae indet, Fagus sylvatica, Fagus sp, Fraxinus excelsior, İlex aquifolium, Picea abies, Pinus sp, Poaceae gen.indet, Populus sp., Quercus robur, Quercus sp, Salix sp,  Sequoia sp, Tilia cordata, Tilia sp olarak sayılabilir.

Mevsim: Yaz-Sonbahar (Bu tür en çok Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında gözlemlenmiştir).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kimileri tarafından yenilebilir olarak kabul edilen Choiromyces meandriformis, insan gıdası olarak çok az değerlidir, ya da hiç değeri yoktur. İtalya ve İspanya’dan mide rahatsızlıklarına sebep olduğuna ve hatta toksik olabileceğine dair bazı bilgiler mevcuttur. Bununla birlikte, bazen sahtekarlık yapılarak, dış görünüşlerindeki benzerlikten (olgunlaştıklarındaki iri yapıları ve beyaz renkleri sebebiyle) istifade edilip İtalyan Beyaz Türüfü- Tuber magnatum Pico olarak pazarlanmaktadır. 

Ek bilgiler: Türkiye’de Ayan Türüfü- Choiromyces meandriformis’e rastlanılan bölgelerimiz arasında Güney Marmara bölümü, Batı ve Orta Karadeniz Bölümü ve Ege Bölgesi olup, illerimiz arasında ise Samsun, Bolu, İzmir ve Uşak bulunmaktadır..

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Deliyumru mantarı
Choiromyces meandriformis
Choiromyces meandriformis

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)