Connect with us

Choiromyces

Deliyumru Mantarı (Choiromyces meandriformis)

Published

on

Deliyumru Mantarı (Choiromyces meandriformis)


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Tuberaceae

Cins: Choiromyces

Tür: Choiromyces meandriformis

Choiromyces meandriformis, Tuberaceae familyasında bulunan Avrupa’da yaygın bir türüf türüdür. Kuzey Avrupa’da Choiromyces venosus olarak bilinir ve yenilmektedir. Bununla birlikte, Güney Avrupa’da toksik (gastrointestinal tahriş edici) olarak kabul edilmektedir. Hatta bu mantar, İspanya’da 2009 yılında Kraliyet kararnamesi ile ticareti yapılamayan türlere dahil edilmiştir.

Sinonimleri arasında, üstede bahsettiğimiz Choiromyces venosus başta olmak üzere, Choiromyces gangliiformis, Rhizopogon meandriformis ve Tuber albüm bulunmaktadır.

Toprağın altında olduğu gibi, üstünde de büyüdüğü için bazı kaynaklarda Ayan türüfü (gözle görülen manasında) olarak da geçer. Mantarlı Yaşam ailesi olarak bizler, Türkiye Mantarları Listesi -Aralık 2020 kitabındaki ismi ile (Deliyumru Mantarı) bu mantarı sizlere anlatacağız.

Genel Özellikleri:

Ascomata: Toprağa tam veya yarı gömülü (hipoje veya subhipoje) olup, küremsi-subglobose görünümlüdür. Genellikle düzensiz ve bölmeli ve 2-8 (max 12) cm boyutlarındadır. Yüzeyi pürüzsüz, başlangıçta beyazımsı, sarımsı kahverengi, olgunlukta kırmızımsı lekeler bulunur. Mantar kuruduğunda yüzeyde çatlaklar oluşur.Dış kabuk kalınlığı ortalama 500-600 μm kadardır.

Choiromyces meandriformis

Gleba: Sert, katı, ilk başta beyazımsı, krem ​​veya soluk sarımsı, verimli alanları çevreleyen steril, beyazımsı ila grimsi, menderes benzeri damarlar (“meandriformis” adının kökeni olan) ile olgunlaştığında mermerleşen bir iç yapısı vardır.

Choiromyces meandriformis

Kuzey Avrupa’da bir lezzet olarak yeniliyor, ama Güney Avrupa’da toksik (Gastrointestinal tahriş edici) olarak kabul edilip yenilmiyor olması bu sahte türüf mantarını hayli ilginç kılıyor.


Choiromyces meandriformis

Koku: Ayırt edici, kuvvetli bir kokusu vardır. Lakin, olgunlaştığında kokusunun rahatsız edici olduğu kayıtlara geçmiştir. Tadının Ceviz ve Fındık tadında olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Askuslar 80 x 120 μm boyutlarda olup, 8 sporludurlar. Bu sporlar 15-22 μm büyüklüğünde, küremsi görünümlü, soluk sarı renklerdedir. Yeşilimsi- Kahverengimsi silindirik dikenleri vardır.

Choiromyces meandriformis

Habitat: Choiromyces meandriformis genellikle yaprak döken ağaçlarla ve genellikle hafif asitli topraklarla ilişkilidir. Genellikle yer seviyesinde veya yarı gömülü veya şiddetli yağışlarla ortaya çıkarılmış halde bulunur.   İlişkili olduğu ağaçlar (Kayın,Gürgen, ve Ladin gibi) ve bitkiler, Acer pseudoplatanus, Aesculus sp, Betula sp, Cedrus atlantica var.  glauca, Cistus ladanifer, Coniferae indet, Fagus sylvatica, Fagus sp, Fraxinus excelsior, İlex aquifolium, Picea abies, Pinus sp, Poaceae gen.indet, Populus sp., Quercus robur, Quercus sp, Salix sp,  Sequoia sp, Tilia cordata, Tilia sp olarak sayılabilir.

Mevsim: Yaz-Sonbahar (Bu tür en çok Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında gözlemlenmiştir).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kimileri tarafından yenilebilir olarak kabul edilen Choiromyces meandriformis, insan gıdası olarak çok az değerlidir, ya da hiç değeri yoktur. İtalya ve İspanya’dan mide rahatsızlıklarına sebep olduğuna ve hatta toksik olabileceğine dair bazı bilgiler mevcuttur. Bununla birlikte, bazen sahtekarlık yapılarak, dış görünüşlerindeki benzerlikten (olgunlaştıklarındaki iri yapıları ve beyaz renkleri sebebiyle) istifade edilip İtalyan Beyaz Türüfü- Tuber magnatum Pico olarak pazarlanmaktadır. 

Ek bilgiler: Türkiye’de Ayan Türüfü- Choiromyces meandriformis’e rastlanılan bölgelerimiz arasında Güney Marmara bölümü, Batı ve Orta Karadeniz Bölümü ve Ege Bölgesi olup, illerimiz arasında ise Samsun, Bolu, İzmir ve Uşak bulunmaktadır..

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Deliyumru mantarı
Choiromyces meandriformis
Choiromyces meandriformis

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita2 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri6 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula5 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)