Connect with us

Galerina

Cenaze çanı mantarı (Galerina marginata)

Published

on

Galerina marginataCenaze çanı mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Galerina

Tür: Galerina marginata

Galerina marginata – Cenaze çanı mantarı saprobik (Ağaç gövdeleriyle ilişkili) bir türdür. İngilizce’de Funeral Bell, Türkçe isminden de anlaşılacağı üzere (Cenaze Çanı Mantarı), içerisinde dünyada en çok insan ölümüne sebep olan Amanita phalloides‘te bulunan phallotoksin ve bazı amotoksinleri içerir. Bulundurduğu zehirli toksik maddeler nedeniyle ölümcül zehirli mantarlar arasında kategorize edilmiştir. Tüketilmesiyle beraber sırasıyla mide ağrısı ve kusmaya, ardından karaciğer ve böbrek hasarına sebep olur, erken tanı konmaz ve tedavi uygulanmaz ise karaciğer naklinin gerekebileceği hatta ağrılı ÖLÜMLER yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır ve çok iyi tanınmalıdır. Ancak, özellikle tanınması gereken bir tür olmasına rağmen ülkemizde bu tür çok fazla bilinmemektedir. Mantar toplayıcıları tarafından iyi tanınmasını istediğimiz için biz de Mantarlı Yaşam ailesi olarak Cenaze çanı mantarını detaylı inceleyeceğiz.

Eş anlamlı isimleri şunlardır; Galerina unicolor (Vahl.) Singer 1936, Galerina autumnalis (Peck) A.H. Sm. & Singer 1964, Galerina pseudomycenopsis Pilat 1954

Şapka: Başlangıçta milimetrik boyutlara sahip bu tür, hızlı bir büyüme evresine girer ve şapka çapı 1 ila 7 cm boyutlarına ulaşır. Kapalı şapka zamanla dışbükey bir hale bürünür ve erginliğin son evrelerinde neredeyse düzleşir. Şapka ortasında umbo diye tabir ettiğimiz bir çıkıntı mevcuttur umbo üzeri koyu kahverengi tonlarındayken lamellere gidildikçe ton açılarak sarımsı tonlara döner.

Galerina marginata
Galerina marginata

Lameller: Orta seyreklikte, şapka birleşiminde dişli yapıdadır. Lameller gövdeye bağlantılı olup, lamel rengi başlangıçta sarı-kremsi, yaşla beraber kahverengi tonlarında, olgunluk evresinde ise paslanmalar görülebilir.

Galerina marginata
Galerina marginata

Gövde-Sap: İnce saplı bir yapıya sahiptir. Sap çapı 2 ila 6 mm arasında olup, boyu 2-8 cm lere ulaşabilir. Şapka üzerinde hareketsiz yüzük bulunur. Yüzük ters etek şeklinde olup, yaşla beraber dökülmeye başlar, her ne kadar yüzük dökülse de yüzüğün bulunduğu kısımda izleri korunmaktadır. Lameller ile birleşik olan sap yukarılarda kremsi tonlarındayken köke inildikçe kahverengi tonlarına bürünür. Yaşlı örneklerde paslı, odunsu renkleri alır.

Galerina marginata
Galerina marginata

Koku: Unsu bir kokuya sahiptir.

Spor Baskısı: Taba kahverengi.                

Habitat: Galerina marginata, saprobik (organik maddeyi parçalayarak besin elde eden) bir türdür. Selülozik enzimleri fazla olan bir çok ağaç türüyle ilişkili görünse de, daha tipik olarak kozalaklı ağaçların üzerinde veya yakınında büyüdüğü görülmektedir. Tekil olarak görülmeye çok alışkın değildir. Genellikle gruplar halinde rastlanır.

Mevsim: Hızlı yetişen bir türdür. Genellikle Sonbahar aylarında görülmesine rağmen neredeyse tüm sezon yağmurlarından sonra rastlanabilmektedir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Galerina marginata – Cenaze çanı mantarı ÖLÜMCÜLDÜR. Amatoksinler olarak adlandırılan toksik maddeleri barındırır. Amatoksinler, küçük dozlarda bile alındığında hayati riskler ortaya çıkabilir. Ayrıca amotoksinler maddeye sıkı bağlı olduğundan dolayı ısıtarak yok olmazlar, bu nedenle içerisinde amotoksin ihtiva eden türleri pişirmek ölümcüllüklerini azaltmaz. Amatoksinlere maruz kalındığında, gastrointestinal kanalda ilk emilim gerçekleştiği için , ilk ve en fazla etkilenen organ karaciğerdir. Tüketilmesiyle beraber sırasıyla mide ağrısı ve kusmaya, ardından karaciğer ve böbrek hasarına sebep olur, erken tanı ve tedavi uygulanmaz ise karaciğer naklinin gerekebileceği hatta ağrılı ÖLÜMLER yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Ek bilgiler: İçerisinde Amotoksin ihtiva eden başlıca türler aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak verilmiştir. Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu türleri iyi tanımak gerektiğinin altını ısrarla çiziyoruz;

Amanita Sp.Galerina Sp.Lepiota Sp.
Amanita phalloidesGalerina beinrothiiLepiota brunneoincarnata
Amanita bisporigeraGalerina badipesLepiota castanea
Amanita decipiensGalerina marginataLepiota clypeolaria
Amanita hygroscopicaGalerina sulcicepsLepiota brunneolilacea
Amanita ocreataGalerina helvolicepsLepiota fuscovinacea
Amanita suballiaceaGalerina fasciculateLepiota kuehneri
Amanita vernaGalerina venenataLepiota lilacea
Amanita virosaGalerina unicolorLepiota subincarnata
İçerisinde Amotoksin ihtiva eden başlıca türler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Galerina marginata
Galerina marginata

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)