Connect with us

Galerina

Cenaze çanı mantarı (Galerina marginata)

Published

on

Galerina marginataCenaze çanı mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Galerina

Tür: Galerina marginata

Galerina marginata – Cenaze çanı mantarı saprobik (Ağaç gövdeleriyle ilişkili) bir türdür. İngilizce’de Funeral Bell, Türkçe isminden de anlaşılacağı üzere (Cenaze Çanı Mantarı), içerisinde dünyada en çok insan ölümüne sebep olan Amanita phalloides‘te bulunan phallotoksin ve bazı amotoksinleri içerir. Bulundurduğu zehirli toksik maddeler nedeniyle ölümcül zehirli mantarlar arasında kategorize edilmiştir. Tüketilmesiyle beraber sırasıyla mide ağrısı ve kusmaya, ardından karaciğer ve böbrek hasarına sebep olur, erken tanı konmaz ve tedavi uygulanmaz ise karaciğer naklinin gerekebileceği hatta ağrılı ÖLÜMLER yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır ve çok iyi tanınmalıdır. Ancak, özellikle tanınması gereken bir tür olmasına rağmen ülkemizde bu tür çok fazla bilinmemektedir. Mantar toplayıcıları tarafından iyi tanınmasını istediğimiz için biz de Mantarlı Yaşam ailesi olarak Cenaze çanı mantarını detaylı inceleyeceğiz.

Eş anlamlı isimleri şunlardır; Galerina unicolor (Vahl.) Singer 1936, Galerina autumnalis (Peck) A.H. Sm. & Singer 1964, Galerina pseudomycenopsis Pilat 1954

Şapka: Başlangıçta milimetrik boyutlara sahip bu tür, hızlı bir büyüme evresine girer ve şapka çapı 1 ila 7 cm boyutlarına ulaşır. Kapalı şapka zamanla dışbükey bir hale bürünür ve erginliğin son evrelerinde neredeyse düzleşir. Şapka ortasında umbo diye tabir ettiğimiz bir çıkıntı mevcuttur umbo üzeri koyu kahverengi tonlarındayken lamellere gidildikçe ton açılarak sarımsı tonlara döner.

Galerina marginata
Galerina marginata

Lameller: Orta seyreklikte, şapka birleşiminde dişli yapıdadır. Lameller gövdeye bağlantılı olup, lamel rengi başlangıçta sarı-kremsi, yaşla beraber kahverengi tonlarında, olgunluk evresinde ise paslanmalar görülebilir.

Galerina marginata
Galerina marginata

Gövde-Sap: İnce saplı bir yapıya sahiptir. Sap çapı 2 ila 6 mm arasında olup, boyu 2-8 cm lere ulaşabilir. Şapka üzerinde hareketsiz yüzük bulunur. Yüzük ters etek şeklinde olup, yaşla beraber dökülmeye başlar, her ne kadar yüzük dökülse de yüzüğün bulunduğu kısımda izleri korunmaktadır. Lameller ile birleşik olan sap yukarılarda kremsi tonlarındayken köke inildikçe kahverengi tonlarına bürünür. Yaşlı örneklerde paslı, odunsu renkleri alır.

Galerina marginata
Galerina marginata

Koku: Unsu bir kokuya sahiptir.

Spor Baskısı: Taba kahverengi.                

Habitat: Galerina marginata, saprobik (organik maddeyi parçalayarak besin elde eden) bir türdür. Selülozik enzimleri fazla olan bir çok ağaç türüyle ilişkili görünse de, daha tipik olarak kozalaklı ağaçların üzerinde veya yakınında büyüdüğü görülmektedir. Tekil olarak görülmeye çok alışkın değildir. Genellikle gruplar halinde rastlanır.

Mevsim: Hızlı yetişen bir türdür. Genellikle Sonbahar aylarında görülmesine rağmen neredeyse tüm sezon yağmurlarından sonra rastlanabilmektedir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Galerina marginata – Cenaze çanı mantarı ÖLÜMCÜLDÜR. Amatoksinler olarak adlandırılan toksik maddeleri barındırır. Amatoksinler, küçük dozlarda bile alındığında hayati riskler ortaya çıkabilir. Ayrıca amotoksinler maddeye sıkı bağlı olduğundan dolayı ısıtarak yok olmazlar, bu nedenle içerisinde amotoksin ihtiva eden türleri pişirmek ölümcüllüklerini azaltmaz. Amatoksinlere maruz kalındığında, gastrointestinal kanalda ilk emilim gerçekleştiği için , ilk ve en fazla etkilenen organ karaciğerdir. Tüketilmesiyle beraber sırasıyla mide ağrısı ve kusmaya, ardından karaciğer ve böbrek hasarına sebep olur, erken tanı ve tedavi uygulanmaz ise karaciğer naklinin gerekebileceği hatta ağrılı ÖLÜMLER yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Ek bilgiler: İçerisinde Amotoksin ihtiva eden başlıca türler aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak verilmiştir. Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu türleri iyi tanımak gerektiğinin altını ısrarla çiziyoruz;

Amanita Sp.Galerina Sp.Lepiota Sp.
Amanita phalloidesGalerina beinrothiiLepiota brunneoincarnata
Amanita bisporigeraGalerina badipesLepiota castanea
Amanita decipiensGalerina marginataLepiota clypeolaria
Amanita hygroscopicaGalerina sulcicepsLepiota brunneolilacea
Amanita ocreataGalerina helvolicepsLepiota fuscovinacea
Amanita suballiaceaGalerina fasciculateLepiota kuehneri
Amanita vernaGalerina venenataLepiota lilacea
Amanita virosaGalerina unicolorLepiota subincarnata
İçerisinde Amotoksin ihtiva eden başlıca türler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Galerina marginata
Galerina marginata

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae5 saat ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae2 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae4 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae6 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)