Connect with us

Gyroporaceae

Karnabahar Boleti (Gyroporus cyanescens)

Published

on

Gyroporus cyanescens – Karnabahar Boleti


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Gyroporaceae

Cins: Gyroporus

Tür: Gyroporus cyanescens

Gyroporus cyanescens, the bluing bolete (Mavileşen Bolet) ve the cornflower bolete (Karnabahar Boleti) ingilizce isimleri ile tanınan, kesildiğinde veya berelendiğinde mavi renk alması ile karakterize Gyroporaceae familyasindan yenilebilir bir mantardır.

Bu Bolet, ilk kez 1788’de Fransız botanikçi ve mikolog Jean Baptiste François Pierre Bulliard tarafından tanımlanmış ve adlandırılmıştır. Ona iki terimli bilimsel Boletus cyanescens ismini verdi. Bu mantarı 1886’da kendisinin kurduğu bugünkü cinsine aktaran başka bir Fransız mikolog Lucien Quélet olmuştur.

Sinonim yani eşanlamlı isimleri arasında Boletus cyanescens Bull. (1788), Boletus constrictus Pers. (1801), Leccinum constrictum (Pers.) Gray(1821), Suillus cyanescens (Bull.) P.Karst.(1882), Leucoconius cyanescens (Bull.) Beck (1923) bulunur.

Şapka: 6 ila 12 cm çapında olan şapkası başlangıçta dışbükey ama sonunda düzleşen ve genellikle loblu yerine oldukça düzenli yuvarlak olan Karnabahar Boletinin şapkası kuru, ince ve kadifemsidir. Şapka rengi saman sarısı, koyu sarı veya devetüyü tonlarındadır. Kenar genellikle oldukça tüylüdür ve kuru havalarda mantar yaşlandıkça ayrılma eğilimi gösterir.

Şapka eti beyazdır ve kesildiğinde ve havaya maruz kaldığında anında parlak mavi veya mavi-yeşile döner.

Gyroporus cyanescens
Gyroporus cyanescens

Gözenekler ve Tüpler: G. cyanescens – Karnabahar Boletinin beyazımsı tüpleri yaşlandıkça sarı hardal rengine döner;  morardıklarında parlak maviye dönüşen yuvarlak gözeneklerde son bulurlar. Gözenek aralığı tipik olarak 0,5 mm’dir. Tüpler gövdeden bağımsızdır veya neredeyse öyledir.

Gyroporus cyanescens
G. cyanescens

Gövde-Sap: 4 ila 10 cm boyunda ve 1 ila 2,5 cm çapında, G.cyanescens’-Karnabahar Boletinin sapı, uzunluğun çoğunda aşağı yukarı silindiriktir, ancak genellikle tepe noktasında daralmaktadır. Sert ve kırılgan olan sapın kuru yüzeyi şapkası ile aynı renktedir. Sapın içi yaşla birlikte boşluklar geliştirir. Kesildiğinde sapının eti, güzel bir mavi tona dönüşür.

Gyroporus cyanescens
G. cyanescens

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor izi rengi soluk sarıdır. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 9-11 x 4,5-6μm boyutlarında ve hiyalindir.

Habitat: Tür genellikle çam, Douglas Göknarı (Douglas Fir) ve diğer kozalaklı ağaçlarla, huş ve ladin ağaçlarının altındaki asidik veya nötr topraklarda bulunur. Ancak, aynı zamanda fundalıklarda, geniş yapraklı ormanlık alanlarda, park alanlarında meşe ve bazen diğer sert ağaçların bulunduğu yerlerde bulunur. Diğer bazı Gyroporus türleri gibi, G. cyanescens’de sert ağaçlarla birlikte mikorizal olarak rapor edilir, ancak Singer’ın (1945) belirttiği gibi, ormanlarda ve hatta çayırlarda büyümeleri, türün mikorizal olmayabileceğine bir işarettir. Yani en azından herhangi bir orman ağacı tercihi yoktur diyebiliriz. Bazen mantarın mikorizal olarak düşünüldüğü ağaçtan epey uzakta büyümesi de bir kanıt niteliğinde olabilir. Gyroporus castaneus türü için de benzer ekoloji tartışması yapılmaktadır. Genellikle kumlu topraklarda, özellikle bozulmuş zeminde (yol yatakları, patika kenarları vb.) tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler.

G.cyanescens, Asya, Avustralya, Kuzey Amerika ve Avrupa’da bulunur.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli bir mantar değildir ve genellikle yenilebilir olarak kabul edilir.  Ama, berelendiğinde, dokunulduğunda ve kesildiğinde renk değişimi (maviye döşenmesi) bazı mantar avcıları için caydırıcıdır. Nadir bulunan bir tür olması, çalışma ve araştırma amaçları ve gerekli olduğu durumlar dışında bu türün toplanmaması daha doğru buluyoruz.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Suillellus luridus – Alasüngercik Mantarının daha koyu bir şapkası ve turuncu eti vardır; Artı berelendiğinde ve kesildiğinde anında mavileşir. Diğer bir benzer tür zehirli Rubroboletus satanas – Şeytan Boletidir. Bu tür olgunlaştığında beyaz bir şapkaya ve turuncu veya kırmızı gözeneklere sahiptir. Artı, eti kesildiğinde soluk maviye döner ve ardından orijinal solgun rengine geri döner.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae5 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)