Connect with us

Gyroporaceae

Karnabahar Boleti (Gyroporus cyanescens)

Published

on

Gyroporus cyanescens – Karnabahar Boleti


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Gyroporaceae

Cins: Gyroporus

Tür: Gyroporus cyanescens

Gyroporus cyanescens, the bluing bolete (Mavileşen Bolet) ve the cornflower bolete (Karnabahar Boleti) ingilizce isimleri ile tanınan, kesildiğinde veya berelendiğinde mavi renk alması ile karakterize Gyroporaceae familyasindan yenilebilir bir mantardır.

Bu Bolet, ilk kez 1788’de Fransız botanikçi ve mikolog Jean Baptiste François Pierre Bulliard tarafından tanımlanmış ve adlandırılmıştır. Ona iki terimli bilimsel Boletus cyanescens ismini verdi. Bu mantarı 1886’da kendisinin kurduğu bugünkü cinsine aktaran başka bir Fransız mikolog Lucien Quélet olmuştur.

Sinonim yani eşanlamlı isimleri arasında Boletus cyanescens Bull. (1788), Boletus constrictus Pers. (1801), Leccinum constrictum (Pers.) Gray(1821), Suillus cyanescens (Bull.) P.Karst.(1882), Leucoconius cyanescens (Bull.) Beck (1923) bulunur.

Şapka: 6 ila 12 cm çapında olan şapkası başlangıçta dışbükey ama sonunda düzleşen ve genellikle loblu yerine oldukça düzenli yuvarlak olan Karnabahar Boletinin şapkası kuru, ince ve kadifemsidir. Şapka rengi saman sarısı, koyu sarı veya devetüyü tonlarındadır. Kenar genellikle oldukça tüylüdür ve kuru havalarda mantar yaşlandıkça ayrılma eğilimi gösterir.

Şapka eti beyazdır ve kesildiğinde ve havaya maruz kaldığında anında parlak mavi veya mavi-yeşile döner.

Gyroporus cyanescens
Gyroporus cyanescens

Gözenekler ve Tüpler: G. cyanescens – Karnabahar Boletinin beyazımsı tüpleri yaşlandıkça sarı hardal rengine döner;  morardıklarında parlak maviye dönüşen yuvarlak gözeneklerde son bulurlar. Gözenek aralığı tipik olarak 0,5 mm’dir. Tüpler gövdeden bağımsızdır veya neredeyse öyledir.

Gyroporus cyanescens
G. cyanescens

Gövde-Sap: 4 ila 10 cm boyunda ve 1 ila 2,5 cm çapında, G.cyanescens’-Karnabahar Boletinin sapı, uzunluğun çoğunda aşağı yukarı silindiriktir, ancak genellikle tepe noktasında daralmaktadır. Sert ve kırılgan olan sapın kuru yüzeyi şapkası ile aynı renktedir. Sapın içi yaşla birlikte boşluklar geliştirir. Kesildiğinde sapının eti, güzel bir mavi tona dönüşür.

Gyroporus cyanescens
G. cyanescens

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor izi rengi soluk sarıdır. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 9-11 x 4,5-6μm boyutlarında ve hiyalindir.

Habitat: Tür genellikle çam, Douglas Göknarı (Douglas Fir) ve diğer kozalaklı ağaçlarla, huş ve ladin ağaçlarının altındaki asidik veya nötr topraklarda bulunur. Ancak, aynı zamanda fundalıklarda, geniş yapraklı ormanlık alanlarda, park alanlarında meşe ve bazen diğer sert ağaçların bulunduğu yerlerde bulunur. Diğer bazı Gyroporus türleri gibi, G. cyanescens’de sert ağaçlarla birlikte mikorizal olarak rapor edilir, ancak Singer’ın (1945) belirttiği gibi, ormanlarda ve hatta çayırlarda büyümeleri, türün mikorizal olmayabileceğine bir işarettir. Yani en azından herhangi bir orman ağacı tercihi yoktur diyebiliriz. Bazen mantarın mikorizal olarak düşünüldüğü ağaçtan epey uzakta büyümesi de bir kanıt niteliğinde olabilir. Gyroporus castaneus türü için de benzer ekoloji tartışması yapılmaktadır. Genellikle kumlu topraklarda, özellikle bozulmuş zeminde (yol yatakları, patika kenarları vb.) tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler.

G.cyanescens, Asya, Avustralya, Kuzey Amerika ve Avrupa’da bulunur.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli bir mantar değildir ve genellikle yenilebilir olarak kabul edilir.  Ama, berelendiğinde, dokunulduğunda ve kesildiğinde renk değişimi (maviye döşenmesi) bazı mantar avcıları için caydırıcıdır. Nadir bulunan bir tür olması, çalışma ve araştırma amaçları ve gerekli olduğu durumlar dışında bu türün toplanmaması daha doğru buluyoruz.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Suillellus luridus – Alasüngercik Mantarının daha koyu bir şapkası ve turuncu eti vardır; Artı berelendiğinde ve kesildiğinde anında mavileşir. Diğer bir benzer tür zehirli Rubroboletus satanas – Şeytan Boletidir. Bu tür olgunlaştığında beyaz bir şapkaya ve turuncu veya kırmızı gözeneklere sahiptir. Artı, eti kesildiğinde soluk maviye döner ve ardından orijinal solgun rengine geri döner.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)