Connect with us

Mantar Türleri

Yanık göbek mantarı (Morchella exuberans)

Published

on

Morchella exuberans Yanık göbek mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella exuberans

Morchella exuberans, Morchellaceae (Ascomycota) familyasından bir mantar türüdür. Clowez tarafından 2012’de yapılan bir çalışmada bilim için yeni olarak tanımlandı ve Mel-9’un filogenetik soyuna karşılık gelen bir türdür. Aynı yıl içinde Kuo ve meslektaşları tarafından tanımlanan Morchella capitata, bu taksonun eş anlamlısı olarak bilinir.

M. exuberans, orman yangınlarındna sonraki birinci veya ikinci baharda büyüyen, yangınla ilişkili bir morel türüdür. Şimdiye kadar Kuzey Amerika, Türkiye (Samsun), İsveç, Çin ve Kıbrıs’tan bildirilmiştir. Bu türün en çarpıcı özellikleri, şapkasının steril sırtlarındaki kapitat akroparafizleri ve odacıklı gövdesidir.

Makroskobik Özellikleri: Oldukça büyük, iri bir şapkası mevcuttur.Morel 4-8 x 3-8 cm boyutlarındadır. İçi boş, küremsi, piramidal veya yamuk görünümlü olabilmektedir. İç yüzey tüylüdür.

Uzunlamasına birincil sırtlar (alveoller) çok sayıda, çok yoğun, kıvrımlı, çok çatallı, oldukça geniş, pruinoz-granüler, genellikle alveollerle aynı renktedir. Birincil sırtlar yaşla birlikte yıpranır ve kararır. Birincil alveoller uzun ve oldukça düzensizdir. Dikey olarak hizalanmış, gençlik evrelerinde pek görülmeyen düz bir tabana sahiptirler. Enine ikincil alveoller çok sayıda (birincil alveol başına 10’a kadar ikincil alveol), kıvrımlı, oldukça düzensiz, genellikle eksik uzantılar şeklindedir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Hymenium başlangıçta grimsi kahverengi, daha sonra zeytin kahverengidir. Vallecula oldukça belirgin, beyazımsı veya koyu sarımsı, oldukça tüylüdür. Eti kalın, elastik, beyazımsı ve dışı grimsidir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Gövde-Sap: Sap (Stipe) 2-5 x 2-4 cm boyutlarında olup, çok geniş, oldukça kısa (toplam tepe uzunluğunun 1/3 ila 1/5’i arası), alt silindirik, kıvrımlı, tabanda genişlemiş, kuvvetli granüler-furfurlu.  başlangıçta beyazımsı olup, hızla koyu kahverengiye dönüşür. Sap görünümü yaşlılıkta kül grisi ile benekli olabilmektedir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Koku: Hafif spermatik kokusu ve lezzetli olduğu bildirilmiştir. Ancak, koku ve tat ayırt edici özellik değildir.

Mikroskobik Özellikleri: Askosporlar 20-30 x 13-17 μm boyutlarında, pürüzsüz, elipsoidal, hiyalin ve ince duvarlıdır. Asci 250-320 x 15-25 μm, silindirik, oktosporat, tek sıralı ve inamiloiddir.        

Habitat: Kesinlikle Çürükçül (saprofit) ve yangın sonrası zeminlerde yetişen (pirofilik) bir türdür. Türkiye’de şimdiye kadar sadece Samsun ilimizdeki yanık ormanlardan toplanmıştır.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüm morel (Kuzugöbeği) türleri gibi  M.exuberans-Yanık göbek mantarı da, çiğ olarak veya yeterince iyi pişirilip hazırlanmadan yenilirse ciddi mide-bağırsak zehirlenmesine neden olabilir. İyi pişirildiğinde ise çok lezzetli ve aranan bir mantardır.

Ek bilgiler: M.exuberans, Michael Kuo ve çalışma arkadaşları tarafından Morchella capitata olarak tanımlanmıştır (KUO & col., 2012). Genellikle subglobos, yamuk ve piramidal şapkası, çok sayıda düzensiz ve eksik ikincil alveolleri, çok kısa sapları, yetişkin evrelerinde zeytin renkli sporları ve yanmış çam ormanlarındaki ekolojisi ile karakterizedir. Morchela elata, Morchella eximia, Morchella oweri gibi Semicarneosa alt bölümünün saprofit türleri ile karıştırılabilir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
1 Comment

1 Comment

  1. İsmail Dönmez

    03/09/2022 at 08:45

    Sitemizi ziyaret ettiğiniz ve beğendiğiniz için teşekkürler😊👍

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina14 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)