Connect with us

Mantar Türleri

Yanık göbek mantarı (Morchella exuberans)

Published

on

Morchella exuberans Yanık göbek mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella exuberans

Morchella exuberans, Morchellaceae (Ascomycota) familyasından bir mantar türüdür. Clowez tarafından 2012’de yapılan bir çalışmada bilim için yeni olarak tanımlandı ve Mel-9’un filogenetik soyuna karşılık gelen bir türdür. Aynı yıl içinde Kuo ve meslektaşları tarafından tanımlanan Morchella capitata, bu taksonun eş anlamlısı olarak bilinir.

M. exuberans, orman yangınlarındna sonraki birinci veya ikinci baharda büyüyen, yangınla ilişkili bir morel türüdür. Şimdiye kadar Kuzey Amerika, Türkiye (Samsun), İsveç, Çin ve Kıbrıs’tan bildirilmiştir. Bu türün en çarpıcı özellikleri, şapkasının steril sırtlarındaki kapitat akroparafizleri ve odacıklı gövdesidir.

Makroskobik Özellikleri: Oldukça büyük, iri bir şapkası mevcuttur.Morel 4-8 x 3-8 cm boyutlarındadır. İçi boş, küremsi, piramidal veya yamuk görünümlü olabilmektedir. İç yüzey tüylüdür.

Uzunlamasına birincil sırtlar (alveoller) çok sayıda, çok yoğun, kıvrımlı, çok çatallı, oldukça geniş, pruinoz-granüler, genellikle alveollerle aynı renktedir. Birincil sırtlar yaşla birlikte yıpranır ve kararır. Birincil alveoller uzun ve oldukça düzensizdir. Dikey olarak hizalanmış, gençlik evrelerinde pek görülmeyen düz bir tabana sahiptirler. Enine ikincil alveoller çok sayıda (birincil alveol başına 10’a kadar ikincil alveol), kıvrımlı, oldukça düzensiz, genellikle eksik uzantılar şeklindedir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Hymenium başlangıçta grimsi kahverengi, daha sonra zeytin kahverengidir. Vallecula oldukça belirgin, beyazımsı veya koyu sarımsı, oldukça tüylüdür. Eti kalın, elastik, beyazımsı ve dışı grimsidir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Gövde-Sap: Sap (Stipe) 2-5 x 2-4 cm boyutlarında olup, çok geniş, oldukça kısa (toplam tepe uzunluğunun 1/3 ila 1/5’i arası), alt silindirik, kıvrımlı, tabanda genişlemiş, kuvvetli granüler-furfurlu.  başlangıçta beyazımsı olup, hızla koyu kahverengiye dönüşür. Sap görünümü yaşlılıkta kül grisi ile benekli olabilmektedir.

Morchella exuberans
Morchella exuberans

Koku: Hafif spermatik kokusu ve lezzetli olduğu bildirilmiştir. Ancak, koku ve tat ayırt edici özellik değildir.

Mikroskobik Özellikleri: Askosporlar 20-30 x 13-17 μm boyutlarında, pürüzsüz, elipsoidal, hiyalin ve ince duvarlıdır. Asci 250-320 x 15-25 μm, silindirik, oktosporat, tek sıralı ve inamiloiddir.        

Habitat: Kesinlikle Çürükçül (saprofit) ve yangın sonrası zeminlerde yetişen (pirofilik) bir türdür. Türkiye’de şimdiye kadar sadece Samsun ilimizdeki yanık ormanlardan toplanmıştır.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüm morel (Kuzugöbeği) türleri gibi  M.exuberans-Yanık göbek mantarı da, çiğ olarak veya yeterince iyi pişirilip hazırlanmadan yenilirse ciddi mide-bağırsak zehirlenmesine neden olabilir. İyi pişirildiğinde ise çok lezzetli ve aranan bir mantardır.

Ek bilgiler: M.exuberans, Michael Kuo ve çalışma arkadaşları tarafından Morchella capitata olarak tanımlanmıştır (KUO & col., 2012). Genellikle subglobos, yamuk ve piramidal şapkası, çok sayıda düzensiz ve eksik ikincil alveolleri, çok kısa sapları, yetişkin evrelerinde zeytin renkli sporları ve yanmış çam ormanlarındaki ekolojisi ile karakterizedir. Morchela elata, Morchella eximia, Morchella oweri gibi Semicarneosa alt bölümünün saprofit türleri ile karıştırılabilir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
1 Comment

1 Comment

  1. İsmail Dönmez

    03/09/2022 at 08:45

    Sitemizi ziyaret ettiğiniz ve beğendiğiniz için teşekkürler😊👍

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)