Connect with us

Mantar Türleri

Kararan mantar (Meripilus giganteus)

Published

on

Meripilus giganteusKararan mantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Polyporales

Aile: Meripilaceae

Cins: Meripilus

Tür: Meripilus giganteus

Kararan Mantar – Meripilus giganteus, Meripilaceae familyasından yenilebilir bir polipor mantarıdır. Dev Polipor (Giant Polypore), Karakıç Mantarı, Kara leke bırakan mantar (Black Staining Polypore- Blackening Polypore) olarak da bilinir. Meripilus giganteus, bazen kesilmiş ağaçların kütüklerinde ve bazende yaşayan geniş yapraklı ağaçların (özellikle Kayın ve Meşe ağaçları) dibinde görülen, yarım  metre genişliğe ve 50kg ağırlığa kadar ulaşabilen çok büyük bir polipor mantarıdır.

Şapka: Ten rengi veya açık kahverengi olan şapkaları, tek olarak 10 ila 30 cm arasında ve 1 ila 3 cm kalınlığında değişirken, bir bütün olarak mantar gövdesi tipik olarak 50 ila 80 cm arasında olup ve bazen bir metreden fazla büyüyenlerine rastlanılmıştır. Bazen 50kg ağırlıkta olanlarına ve daha büyüklerine de rastlanılmaktadır.

Kararan Mantar - Meripilus giganteus
Kararan Mantar – Meripilus giganteus

Lameller: Kararan mantarda lamellerin yerini gözenekler almıştır. Gözenek yüzeyi beyazdır ve bu gözenekler genellikle çıplak gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Gözenek yüzeyi morarınca önce kahverengiye, sonra da siyaha döner.

Kararan Mantar - Meripilus giganteus
Kararan Mantar – Meripilus giganteus

Gövde-Sap: Belirgin bir gövdeye yan sapa sahip değildir.

Kararan Mantar - Meripilus giganteus
Kararan Mantar – Meripilus giganteus

Koku: Belirgin ve ayırt edici bir kokusu yoktur, tadının hafif asidik olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporları elipsoidal yani küremiş görünümlü, 5-6,5 x 4,5-6 µm boyutlarda, hiyalin ve inamyloid’dir. Basidia 4 sporludur ve  22-40 x 7-8 µm boyutlarındadır.

Habitat: M. giganteus, geniş yapraklı ağaçların üzerinde, özellikle Meşe (Quercus) ve Kayın (Fagus) ağaçlarında yetişir.Ancak aynı zamanda sert ağaçlardan da toplandığı bildirilmiştir. Bunlar, Akçaağaç (Acer), At Kestanesi (Aesculus), Kızılağaç (Alnus), Huş (Betula), Kestane (Castanea), Çitlembik (Celtis), Fındık (Corylus), Ökaliptus ( Eucalyptus), Laurus, Myrica, Persea, Pittosporum, Platanus, Ladin (Picea), Populus, Prunus, Pyrus, Tilia, Ulmus.’tur. Aynı zamanda iğne yapraklı Köknar (Abies), Melez Çam (Larix) ve Çam (Pinus) türlerinde de büyümüştür. Bulunduğu ağaçlarda beyaz çürüme hastalığına neden olan parazit bir polipordur. Yaygın olarak dev polipor veya kararan polipor olarak bilinen bu büyük mantar, genellikle ağaçların dibinde büyük kümeler halinde bulunur, ancak bu polipor bazen gövdeden biraz uzakta bulunarak kökleri parazite edebilir. M. giganteus Kuzey Yarımküre’de dairesel bir dağılıma sahiptirler. Avrupa’da çok yaygın olarak bulunurlar.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Dev polipor daha önce çok iri eti ve hafif asidik tadı nedeniyle yenmez olarak kabul ediliyordu, ancak daha yeni kaynaklar onu yenilebilir olarak bildirmiştir. Daha genç örnekler daha lezzetli olduğu kaynaklarda yazılmıştır. Ayrıca, çok daha iyi bir tada sahip, yenilebilir Hen of the Woods – Maytake Mantarı (Grifola frondosa) ‘na benzerliği nedeniyle yanlışlıkla tüketildiği de olur. Zehirli değildir, ağır ateşte yavaş pişirilirse, genç örneklerin yenilebilir olduğu bildirilmektedir. Ancak, bazı insanlarda mide rahatsızlıklarına neden olduğu kayıtlara geçmiştir.

Ek bilgiler: Maytake Mantarı – Maitake Poliporu olarak bilinen Grifola frondosa’ya genel dış görünüm olarak benzer, ancak daha grimsi kapağı ve daha geniş gözenekleri ile kolayca ayırt edilebilir. Meripilus giganteus, Bondarzewia berkeleyi (Berkeley poliporu olarak da bilinir) ile de karıştırılır. Meripilus sumstinei-Kuzey Amerika da bulunur. Ancak siyah çürük olmaması yani kararmaması ve çok daha büyük gözeneklere sahip olması ile ayırt edilebilir. Kükürt mantarı-Laetiporus sulphureus ile de karıştırılabilir ama Kükürt Mantarı daha sarı-turuncudur ve gözenekleri zedelendiğinde siyaha dönmez.

Türkiye’de hemen hemen her bölgede sıkça rastlanılan bir mantar türü olup, kaydı yapılan bölgelerimiz arasında Çatalca-Kocaeli Bölümü, Karadeniz Bölgesi, Asıl Ege Bölümü, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak ve Konya Bölümleri, Yukarı Fırat ve Yukarı Murat-Van Bölümleri ve Akdeniz Bölgesi bulunmaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)