Connect with us

Mantar Türleri

Köşeligöbek mantarı (Morchella angusticeps)

Published

on

Morchella angusticeps – Köşeligöbek mantarı

TaksonomiBilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm: Ascomycota 

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella angusticeps

Morchella angusticeps – Köşeligöbek Mantarı; ülkemizde çok sevilen ve diğer morchella türleri ile beraber sıkça toplanan popüler bir türdür. Türkiye’de Güney Marmara, Ege Bölgesi, Orta Kızılırmak Bölümü, Yukarı Fırat Bölümü, Akdeniz Bölgesinde kayıt altına alınmıştır. Yöresel olarak Kara Göbek, Göbek mantarı, Kara Göbelek mantarı, Kümah, Morel, İşkembe Mantarı gibi isimlerle anılsa da, yaygın kullanılan ismi tüm Morchella türlerine aynı isim verildiği için, Kuzu Göbeği Mantarıdır. Genellikle ürediği yerde birçoğuna rastlanan bu tür, İlkbahar aylarında orman açıklıklarında sıkça toplanmaktadır. Avrupa’da ise bu türe “Black Morel” ismi verilmektedir. Bizde Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu türü “Köşeligöbek mantarı” ismi ile detaylı olarak inceleyeceğiz;

Şapka: Köşeligöbek mantarının şapkası 3-10 cm kalınlığında, 2-5 cm çapındadır. Boyu ise 15 cm uzunluğuna kadar ulaşabilir. Aşağıdan sivrilen koniye benzer yapıya sahiptir. Ana hatları dikey ve yatay olan, uzun labirent benzeri bir formdadır. Mantar uzantılarının arasında ise, iç ete kadar uzanan boşluklar mevcuttur. Dış eti koyu kahve tonlarında iken yaşlı örneklerde ise, siyah tonlar görülür. Bu türde lamel bulunmaz ve iç eti kremsi ve düz yapıdadır.

Morchella angusticeps
Morchella angusticeps

Gövde-Sap: Köşeligöbek mantarının sapı, diğer türlere göre uzuncadır. Genel olarak 3-8 cm uzunluk gözlenirken, bazı örneklerinde 15 cm’e kadar uzayanlar gözlemlenebilir. Sap içi boşluklu ve gövdeyle tek parça halindedir. Renkleri beyaz ve soluk krem rengi arasında, ergin örneklerde sapın üzerinde dere yatağını andıran çöküntüler oluşabilir.

Morchella angusticeps
Morchella angusticeps

Koku: Ayırt edici bir kokuya sahip değildir.

Spor Baskısı:  Sporlar 22-27 x 11-15 µm, pürüzsüz, uzun eliptiktir.Spor baskısı rengi Kahverengidir.

Habitat: İğne yapraklı (pinus) ormanlarda, kireçli toprağa sahip alanlarda sık karşılaşılaşılır. Bir mantar toplayıcısı bu türe en kolay şekilde, orman kesim alanlarında, sürülmüş orman arazilerinde, kireçli orman açıklıklarında, daha önce yangın görmüş ormanlarda dolaşarak rastlaması mümkündür. Elma, armut, ayva, kavak ağacı, iğne yapraklı ağaçlarla marfolojik bağlantısı bulunmaktadır.

Mevsim: Bir İlkbahar mantarıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Morchella angusticeps, diğer morchella türleri gibi popüler, iyi yenilebilir, lezzetli bir türdür. İçerisinde çok küçük miktarlarda hidrazin bulundurabileceği bildirilmiştir (hidrazinin birincil referansları bulunmadığından hidrazin varlığı tartışmalıdır). Bu nedenle mantarlı yaşam ailesi olarak asla çiğ tüketmeyi önermiyoruz. Tüketme önerimiz öncelikle kurutularak olmasıyla beraber, haşlama veya uzun ve kısık ateşte pişirmeniz toksinlerin etkisinin azaltılmasında veya yok olmasında faydalı olacaktır. Mutfak ve ekonomik değeriyle diğer morchella türlerinde olduğu gibi (Morchella esculenta, Morchella elata vb.) hem ülkemizde , hem de dünyanın genelinde önemli değere sahip bir mantar türüdür.

Dip not: Bilinçsiz ve amatör toplayıcıların en çok dikkat etmesi gereken noktalardan biri de, bu türe benzeyen Kuzu Göbeği Ebesi Mantarı (Gyromitra esculenta) ile karıştırmamaktır. Gyromitra esculenta – Sahte Kuzu Göbeği zehirli bir tür olup, dikkatsiz bir toplayıcı tarafından kolaylıkla karıştırılabilmesi ihtimali vardır.

Sahte Kuzu Göbeği
Kuzu Göbeği Ebesi Kuzu Göbeği

Ek bilgiler: Morchella angusticeps – Köşeligöbek mantarı da diğer kuzugöbeklerinde olduğu gibi, kökten sökülmemesi, köke yakın bir kısımdan bıçak yardımı ile kesilmesi gerekmektedir. Bu türün kökleri, misel ağlarına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu sebeple yolunarak alınan mantar, miselleri ile birlikte topraktan ayrılmaktadır. Misel ağı zarar gören mantarların üremesi engellenmiş olur. Sapından kesildikten sonra, kalan kök kısmı toprak ile yeniden kapatılmalıdır.

GALERİ

Galeri deki Fotoğraflar Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitesinden ve Türkiye Kuzu Göbeği Hayranları Facebook sitesinden alınmıştır. Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae1 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae7 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)