Connect with us

Mantar Türleri

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Published

on

Psathyrella piluliformis – Diri Pulcuklu Mantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Psathyrellaceae

Cins: Psathyrella

Tür: Psathyrella piluliformis

Psathyrella piluliformis,, sert ağaç kütüklerinin tabanında kümeler halinde büyüyen, Psathyrellaceae familyasından agarik bir mantar türüdür. Türkiye Mantarları Listesi adlı referans aldığımız kitapta bu mantara verilen Türkçe isim “Diri Pulcuklu” mantardır.

Sinonimleri arasında Agaricus hydrophilus, Hypholoma hydrophila, Hypholoma piluliforme, Hypholoma subpapillatum, Drosophila hydrophila, Drosophila piluliformis, Psathyrella hydrophila and Psathyrella subpapillata bulunur. Birçok alan rehberinde hala daha Psathyrella hydrophila sinonim ismi kullanılmaktadır.

Tür ilk kez 1783 yılında Fransız mikolog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard tarafından Agaricus piluliformis olarak tanımlanmıştır. Bu mantarın günümüzde kullanılan ve geçerli olan bilimsel adı 1969 yılına kadar verilmemiş olup, İngiliz mikolog Peter Darbishire Orton (1916 – 2005) bu türü Psathyrella cinsine transfer etmesiyle, tür bugün kullanılan Psathyrella piluliformis bilimsel adını almış oldu.

Şapka: P. piluliformis şapkası başlangıçta yarım küre şeklinde, sonra çan şeklinde ve sonunda neredeyse düz olur. Şapka 2-5 cm çapındadır. Beyaz peçe parçaları kenarlara yapışır ve sarkar. Kırılgan şapkalar kümeler halinde birlikte kalabalıklaşır, bazıları biraz fazla genişler ve diğer bitişik şapkalar kırılabilir. Şapkalar başlangıçta koyu kırmızı-kahverengi olup zamanla kahverengi ila sarı-kahverengiye dönüşür. Olgun örnekler belirgin bir şekilde higrofandır: yüzeyin nemli veya kuru olmasına ve de olgunlaşmaya bağlı olarak renk değiştirir, kuru havalarda özellikle şapka kenarları soluk ten rengi veya bej olur. 

Psathyrella piluliformis
Psathyrella piluliformis

Lameller: Yakın aralıklı lamellerinin sapa süslü bir eklentisi vardır. Başlangıçta pembemsi bej renk olan lameller, olgunlaşma ile yavaş yavaş koyu kahverengiye ve sonunda neredeyse siyaha dönerler. Bu mantarın lamelleri çok kırılgandır. Mantar genç evrelerinde sporları barındıran lamelleri koruyan ince bir koruyucu peçe ile kaplıdır. Bu kısmi peçenin parçaları sporlar eşey olgunluğuna geldiğinde düşerler. Ama, bir kısmı şapkasının kenar boşluğunda ince ve beyazımsı bir saç bandı olarak kalabilir.

Psathyrella piluliformis
P. piluliformis

Gövde-Sap: Sap, 2–7 cm boyunda ve 3–7 mm genişliğindedir, beyaz, pürüzsüz, içi boş ve tabanda şişkindir. Düz veya hafif kavisli olan gövde genellikle ipeksi liflerle kaplıdır.

Psathyrella piluliformis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı koyu kahverengi, neredeyse siyahtır.  Sporlar oval, dikdörtgen veya elipsoidaldır. Ana hatları biraz düzensiz sporları 4.5-6.5 x 3-4μm boyutlarındadır.  

Habitat: Diri Pulcuklu Mantar yaprak döken ağaçların (bazen de kozalaklı ağaçların) kesilmiş, ölü kütükleri ile düşmüş dalları üzerinde ve çevresinde bulunur. Saprofit yani çürükçül bir türdür. Avrupa anakarasında hemen her yerde ve Kuzey Amerika dahil diğer birçok ülkede bulunmaktadır. Türkiye’de de Batı Karadeniz Bölümü, Yukarı Kızılırmak ve Konya Bölümleri ile Dicle Bölümünde resmi kaydı yapılmıştır.

Mevsim: Özellikle Yaz ve Sonbaharda çok görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli değildir. Her ne kadar yenilebilir bir mantar olarak kabul edilse de, kalitesinin düşüklüğü, kırılgan eti ve tanımlanmasının zorluğu nedeniyle tüketilmemesi tavsiye olunur.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında aynı cinse ait türlerden Psathyrella carbonicola, P. longipes, P. longistriata, P. multipedata, P. spadicea ve Kırk Sevelen Mantarı – Parasola conopilea bulunur. Bu ormanlık tür, benzer dışbükey şapkalı ve aynı cinse ait mantarlardan küçük sporları ile mikroskopik olarak ayırt edilir. Bununla birlikte, bir mikroskobunuz yoksa, olgunlaşmamış bazı yarım k-re şeklinde olan şapkalar bulmak, lamelleri koruyan kısmi peçeyi görmek ayır edici olabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri23 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita2 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri6 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula5 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)