Connect with us

Mantar Türleri

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Published

on

Psathyrella piluliformis – Diri Pulcuklu Mantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Psathyrellaceae

Cins: Psathyrella

Tür: Psathyrella piluliformis

Psathyrella piluliformis,, sert ağaç kütüklerinin tabanında kümeler halinde büyüyen, Psathyrellaceae familyasından agarik bir mantar türüdür. Türkiye Mantarları Listesi adlı referans aldığımız kitapta bu mantara verilen Türkçe isim “Diri Pulcuklu” mantardır.

Sinonimleri arasında Agaricus hydrophilus, Hypholoma hydrophila, Hypholoma piluliforme, Hypholoma subpapillatum, Drosophila hydrophila, Drosophila piluliformis, Psathyrella hydrophila and Psathyrella subpapillata bulunur. Birçok alan rehberinde hala daha Psathyrella hydrophila sinonim ismi kullanılmaktadır.

Tür ilk kez 1783 yılında Fransız mikolog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard tarafından Agaricus piluliformis olarak tanımlanmıştır. Bu mantarın günümüzde kullanılan ve geçerli olan bilimsel adı 1969 yılına kadar verilmemiş olup, İngiliz mikolog Peter Darbishire Orton (1916 – 2005) bu türü Psathyrella cinsine transfer etmesiyle, tür bugün kullanılan Psathyrella piluliformis bilimsel adını almış oldu.

Şapka: P. piluliformis şapkası başlangıçta yarım küre şeklinde, sonra çan şeklinde ve sonunda neredeyse düz olur. Şapka 2-5 cm çapındadır. Beyaz peçe parçaları kenarlara yapışır ve sarkar. Kırılgan şapkalar kümeler halinde birlikte kalabalıklaşır, bazıları biraz fazla genişler ve diğer bitişik şapkalar kırılabilir. Şapkalar başlangıçta koyu kırmızı-kahverengi olup zamanla kahverengi ila sarı-kahverengiye dönüşür. Olgun örnekler belirgin bir şekilde higrofandır: yüzeyin nemli veya kuru olmasına ve de olgunlaşmaya bağlı olarak renk değiştirir, kuru havalarda özellikle şapka kenarları soluk ten rengi veya bej olur. 

Psathyrella piluliformis
Psathyrella piluliformis

Lameller: Yakın aralıklı lamellerinin sapa süslü bir eklentisi vardır. Başlangıçta pembemsi bej renk olan lameller, olgunlaşma ile yavaş yavaş koyu kahverengiye ve sonunda neredeyse siyaha dönerler. Bu mantarın lamelleri çok kırılgandır. Mantar genç evrelerinde sporları barındıran lamelleri koruyan ince bir koruyucu peçe ile kaplıdır. Bu kısmi peçenin parçaları sporlar eşey olgunluğuna geldiğinde düşerler. Ama, bir kısmı şapkasının kenar boşluğunda ince ve beyazımsı bir saç bandı olarak kalabilir.

Psathyrella piluliformis
P. piluliformis

Gövde-Sap: Sap, 2–7 cm boyunda ve 3–7 mm genişliğindedir, beyaz, pürüzsüz, içi boş ve tabanda şişkindir. Düz veya hafif kavisli olan gövde genellikle ipeksi liflerle kaplıdır.

Psathyrella piluliformis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı koyu kahverengi, neredeyse siyahtır.  Sporlar oval, dikdörtgen veya elipsoidaldır. Ana hatları biraz düzensiz sporları 4.5-6.5 x 3-4μm boyutlarındadır.  

Habitat: Diri Pulcuklu Mantar yaprak döken ağaçların (bazen de kozalaklı ağaçların) kesilmiş, ölü kütükleri ile düşmüş dalları üzerinde ve çevresinde bulunur. Saprofit yani çürükçül bir türdür. Avrupa anakarasında hemen her yerde ve Kuzey Amerika dahil diğer birçok ülkede bulunmaktadır. Türkiye’de de Batı Karadeniz Bölümü, Yukarı Kızılırmak ve Konya Bölümleri ile Dicle Bölümünde resmi kaydı yapılmıştır.

Mevsim: Özellikle Yaz ve Sonbaharda çok görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli değildir. Her ne kadar yenilebilir bir mantar olarak kabul edilse de, kalitesinin düşüklüğü, kırılgan eti ve tanımlanmasının zorluğu nedeniyle tüketilmemesi tavsiye olunur.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında aynı cinse ait türlerden Psathyrella carbonicola, P. longipes, P. longistriata, P. multipedata, P. spadicea ve Kırk Sevelen Mantarı – Parasola conopilea bulunur. Bu ormanlık tür, benzer dışbükey şapkalı ve aynı cinse ait mantarlardan küçük sporları ile mikroskopik olarak ayırt edilir. Bununla birlikte, bir mikroskobunuz yoksa, olgunlaşmamış bazı yarım k-re şeklinde olan şapkalar bulmak, lamelleri koruyan kısmi peçeyi görmek ayır edici olabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri20 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)